aktualizacja: 26/02/2026
Czym jest rodzajnik nieokreślony (articolo indeterminativo)?
Czasem w rozmowie coś pojawia się po raz pierwszy. Nowa osoba. Nowy przedmiot. Nowy element historii. Nie wiemy jeszcze, czym dokładnie się okaże. Wiemy tylko, że to jeden z możliwych egzemplarzy — jeszcze nie ten konkretny.
W języku włoskim moment wprowadzenia czegoś nowego do rozmowy wyraża rodzajnik nieokreślony (articolo indeterminativo).
Jeśli rodzajnik określony identyfikuje, to rodzajnik nieokreślony inicjuje. Nie opisuje rzeczy — pokazuje, czy jest nowa w rozmowie.
Jakie formy ma rodzajnik nieokreślony?
Forma rodzajnika nieokreślonego zależy od tego, czy rzeczownik jest rodzaju męskiego, czy żeńskiego oraz od tego, jaką głoską się zaczyna.
W języku włoskim używamy następujących form:
Rodzaj męski
Liczba pojedyncza
un
Stosujemy przed rzeczownikami rodzaju męskiego zaczynającymi się od samogłoski lub większości spółgłosek.
un libro – książka
un ragazzo – chłopiec
un amico – przyjaciel
uno
Używamy przed rzeczownikami rodzaju męskiego rozpoczynającymi się od: z, gn, ps, pn, x, y oraz s + spółgłoska.
uno zaino – plecak
uno studente – student
uno psicologo – psycholog
Rodzaj żeński
Liczba pojedyncza
una
Stosujemy przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego zaczynającymi się od spółgłoski.
una casa – dom
una ragazza – dziewczyna
una scuola – szkoła
un’
Używamy przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego zaczynającymi się od samogłoski.
un’amica – przyjaciółka
un’idea – pomysł
un’agenzia – agencja
Czy rodzajnik nieokreślony ma liczbę mnogą?
Rodzajnik nieokreślony nie posiada własnej formy liczby mnogiej. W tej funkcji język włoski używa tzw. articoli partitivi (rodzajników cząstkowych): dei, degli, delle.
dei
Przed rzeczownikami rodzaju męskiego w liczbie mnogiej
(zaczynającymi się od większości spółgłosek).
dei libri – jakieś książki
dei ragazzi – jacyś chłopcy
degli
Przed rzeczownikami rodzaju męskiego w liczbie mnogiej
zaczynającymi się od samogłoski, s + spółgłoska, z, gn, ps itd.
degli studenti – jacyś studenci
degli amici – jacyś przyjaciele
delle
Przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego w liczbie mnogiej.
delle case – jakieś domy
delle ragazze – jakieś dziewczyny
Kiedy używamy rodzajnika nieokreślonego?
Rodzajnika nieokreślonego używamy wtedy, gdy:
- mówimy o czymś po raz pierwszy,
- nie zakładamy, że rozmówca wie, o który konkretnie obiekt chodzi.
1. Gdy coś pojawia się po raz pierwszy
Wprowadzamy nowy element do rozmowy.
- Ieri ho visto un gatto nel giardino.
Wczoraj zobaczyłem kota w ogrodzie. - Ho trovato una chiave nella borsa.
Znalazłem klucz w torebce.
To pierwsza wzmianka. Rozmówca nie wie jeszcze, o którego kota czy klucz chodzi.
2. Gdy mówimy o jednym z wielu
Nie chodzi o konkretny, ustalony obiekt — chodzi o jeden z możliwych.
- Vorrei una pizza.
Chciałbym pizzę. - Cerco un appartamento in centro.
Szukam mieszkania w centrum.
Nie precyzujemy, jaką pizzę czy jakie mieszkanie. To jeden z wielu możliwych egzemplarzy.
3. Gdy nie zakładamy wspólnej wiedzy
Używamy rodzajnika nieokreślonego, gdy dana informacja nie jest jeszcze wspólna dla rozmówców.
- Ho parlato con un vicino.
Rozmawiałem z sąsiadem. - C’è una ragazza davanti alla porta.
Przed drzwiami stoi dziewczyna.
Rozmówca nie wie, kim jest ta osoba. Zostaje dopiero wprowadzona do rozmowy.
Podsumowanie
Rodzajnik nieokreślony nie oznacza po prostu „jeden”. On sygnalizuje moment wejścia nowego elementu do rozmowy. To decyzja informacyjna, nie tylko gramatyczna.
Bea | Evia Italiana
Jeśli ten wpis był pomocny, możesz postawić mi kawę ☕
Postaw kawę
