Przymiotnik – aggettivo qualificativo. Gramatyka włoska


PRZYMIOTNIK

W języku włoskim występują dwa rodzaje przymiotników: qualificativi i determinativi.
W dzisiejszym poście omówimy  grupę pierwszą. Aggettivo qualificativo, to przymiotnik, który:

  • podobnie jak w języku polskim, używany jest do określania rzeczownika, charakteryzuje jego różne cechy,

         właściwości. Np. un libro interessante – interesująca książka, una casa vecchia – stary dom

  • odpowiada na pytanie jaki? jaka? jacy? jakie?
  • odmienia się przez liczby ( liczba pojedyncza, liczba mnoga.) oraz przez osoby (rodzaj męski lub rodzaj żeński)
  • jego liczbę i rodzaj uzgadniamy z rzeczownikiem, który określa.

 

przymiotnik w języku włoskim


 Ze względu na odmianę przymiotniki możemy podzielić na trzy grupy:
  • przymiotnik rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej kończący się na -o.

Ten przymiotnik w rodzaju żeńskim w liczbie pojedynczej przybiera końcówkę -a. W liczbie mnogiej rodzaj męski to końcówka -i, a rodzaj żeński charakteryzuje się końcówką -e.

 

  • przymiotnik rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej kończący się na -a

W tej grupie  końcówka -a występuje w liczbie pojedynczej również w rodzaju żeńskim. W liczbie mnogiej w obu rodzajach występuje końcówka -i

 
  • przymiotnik rodzaju męskiego w liczbie pojedynczej kończący się na -e

Przymiotnik zakończone na -e ma taką końcówkę w liczbie pojedynczej również w rodzaju żeńskim. W liczbie mnogiej w obu rodzajach występuje końcówka -i



Przećwiczmy  teraz sposób uzgadniania przymiotnika z rzeczownikiem:

 

 

allegro – wesoły

il ragazzo allegro – la ragazza allegra

i ragazzi allegri  – le ragazze allegre

 

 ottimista – optymistyczny

il ragazzo  ottimista- la ragazza ottimista

i ragazzi ottimisti – le ragazze ottimiste

 

intelligente – intelligentny

il ragazzo intelligente – la ragazza intelligente

i ragazzi intelligent– le ragazze intelligenti

 


 Uzganianie przymiotników w przypadku, gdy jest ich więcej niż jeden.

W sytuacji gdy w zdaniu mamy:

– dwa przymiotniki rodzaju męskiego – w liczbie mnogiej używamy rodzaju męskiego,

– dwa przymiotniki rodzaju żeńskiego – w liczbie mnogiej używamy rodzaju żeńskiego,

– dwa przymiotniki, jeden rodzaju męskiego i jeden rodzaju żeńskiego – w liczbie mnogiej używamy rodzaju męskiego.

 


 PRZYMIOTNIKI NIEODMIENNE
 

 

Istnieje grupa przymiotników, które są nieodmienne, czyli zachowują swoją końcówkę we wszystkich rodzajach i liczbach. Są to:

  • rzeczowniki w funkcji przymiotników oznaczające kolory:  blu, porpora, antracite, beige, lillà, viola, rosa, avana, a także nazwy złożone kolorów ( np. verde scuro – ciemnozielony, grigio chiaro – jasnoszary)
  • wyrazy obcego pochodzenia (np. chic – szyk)
  • neologizmy (wyrazy nowo utworzone) rozpoczynające się od przerostka  anti– (np. antifurto–przeciwwłamaniowy)
  • trzy przymiotniki z końcówką -i (pari, dispari, impari).
 

PRZYMIOTNIK  – JEGO MIEJSCE W ZDANIU
Miejsce przymiotnika w zdaniu nie jest ściśle określone. W zależności od tego jaką funkcję pełni w zdaniu, może stać przed lub za rzeczownikiem.
 

Przed rzeczownikiem stoi:

  • przymiotnik pełniący funkcję opisową, który precyzuje jego znaczenie i zazwyczaj wyraża czyjąś    subiektywną ocenę.

un bel film – piękny film

una bella ragazza – piękna dziewczyna

una lunga storia – długa historia

un caro amico – drogi przyjaciel

 

Po rzeczowniku stoi:

  • przymiotnik, który ogranicza i zawęża  znaczenie rzeczownika

        la cucina italiana – kuchnia włoska

        la musica moderna – muzyka nowoczesna

  • przymiotnik wielosylabowy
uno spettacolo interessante - interesujący spektakl

un ragazzo affettuoso - czuły chłopak
  • przymiotnik, który występuje  z przysłówkiem

uno spettacolo molto interessante – bardzo interesujący spektakl

una giornata molto intensa – bardzo intensywny dzień

 

INNE ZNACZENIE W ZALEŻNOŚCI O POZYCJI
 

Istnieje grupa przymiotników, które zmieniają swoje znaczenie w zależności od tego czy stoją przed, czy po rzeczowniku. Przed rzeczownikiem występują w swoim znaczeniu przenośnym, natomiast gdy umieścimy je po rzeczowniku, będą występować w swoim znaczeniu podstawowym.

Np.

alto - un alto magistrato (sędzia wysoki rangą) - un magistrato alto ( sędzia wysokiego wzrostu)

buono - un buon insegnante (dobry nauczyciel) - un insegnante buono ( nauczyciel o dobrym charakterze)

caro - vedere un caro amico (widzieć drogiego przyjaciela) - vedere una macchina cara (widzieć drogi samochód)

certo - avere certe notizie (mieć jakieś, pewne informacje ) - avere notizie certe (mieć pewne, potwierdzone informacje)

grande -  un grande dipinto (wielki, znaczący obraz) -  un dipinto grande (obraz o dużym rozmiarze)

grosso - un grosso problema (duży problem ) - un uomo grosso (duży mężczyzna, postawny)

nuovo -  comprare una nuova macchina (kupić nowy samochód, jeszcze jeden) - comprare una macchina nuova (kupić nowy samochód, nieużywany)

povero -  essere un povero ragazzo (być biednym chłopcem, godnym litości) - essere un ragazzo povero (być biednym chłopcem, ubogim)

solo - vedere una sola ragazza (widzieć jedną dziewczynę) - vedere una ragazza sola (widzieć dziewczynę samą, samotną)

vecchio - incontarare un vecchio amico (spotkać starego przyjaciela, którego znamy od dawna) - incontrare un amico vecchio (spotkać starego przyjaciela, podeszłego wiekiem)

Wyrażenie alta/bassa pressione (wysokie/niskie ciśnienie) zmienia swoje znaczenie w zależności od swojej pozycji w stosunku do rzeczownika - domani arrivera l'alta pressione (jutro nadejdzie wysokie ciśnienie ) - mia madre ha la pressione alta (moja matka ma wysokie ciśnienie). W tym przypadku przymiotniki alto/basso przed rzeczownikiem  występują w znaczeniu meterologicznym, a po rzeczowniku w znaczeniu medycznym.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *